Bu karşı makalenin düzenlenmiş versiyonu, 11 Haziran 2007 tarihli Atlanta Journal-Constitution gazetesinde yayınlanmıştır.
Dehşet verici bir suç işlendi. Geçtiğimiz ay Atlanta’da iki ebeveyn altı haftalık çocuklarını kasten aç bırakarak öldürmekle suçlu bulundu. Crown Shakur’un ebeveynleri savunmalarının bir parçası olarak vegan olduklarını, başka deyişle et, süt ürünleri veya diğer hayvan kaynaklı ürünleri tüketmediklerini öne sürdüler. Ebeveynler davada suçlu bulunca da uluslararası boyutta tüm dikkatler vegan çocuk yetiştirme tarzına yoğunlaştı.
Bu davada sanık aleyhine uzman bilirkişi sıfatıyla şahitlik etmiş bir beslenme uzmanı olarak, dava hakkında bazı rahatsız edici yanlış anlamalara açıklık getirmek istiyorum. Vegan beslenme, bebekler için yalnızca güvenli değil, aynı zamanda hayvansal ürün ağırlıklı beslenmeye göre daha sağlıklı bir beslenme tarzıdır.
Ne yazık ki, Crown’un ölümü hakkında konuşan herkes gerçekleri doğru kavrayamıyor. Hatta bazıları bu trajik ve kafa karıştırıcı durumu vegan beslenmenin hamilelik, emzirme, bebeklik ve çocukluk dönemlerinde etik ve yeterli olup olmadığını sorgulamak için hatalı kullanıyor.
Oysa ki Crown’un ölümü hakkında bir şey çok açık: Crown’ı vegan beslenme tarzı öldürmedi. Crown, otopsi raporuna göre ileri açlık komplikasyonları nedeniyle yaşamını yitirdi. Hakim ve jüriye, Crown’ın hastaneye vardığında çoktan ölmüş olduğunun resmen beyan edilmesinden hemen sonra çekilen fotoğrafları gösterildiğinde, ben de mahkeme salonundaydım. Çocuk tabiri caizse bir deri bir kemik kalmış. Ebeveynleri onu bir çocuk için yanlış gıdalarla (soya sütü ve elma suyu) beslemişti. Bununla birlikte asıl sorun çocuğa her çeşit gıdadan yeterli olarak verilmemiş olmasıydı.
Crown’ın yaşamını yitirmesinin bir diğer nedeni ise, ebeveynlerinin açıkça gerektiği halde tıbbi yardıma başvurmamış ya da bir akrabadan öğüt dahi istememiş olmalarıydı. Şaşırtıcı şekilde, babası yemin altında çocuğun annesiyle birlikte oğullarını hastaneye götürmeden hemen öncesine kadar Crown’ın herhangi bir sorunu olduğunu bilmediğini ifade etti. Çocukları ilk defa bir sağlık uzmanına muayene olacaktı.
Ebeveynlerin resmi ve manevi olarak çocuklarını koruma ve iyi besleme sorumluluğu vardır. Ve doktorlar ve beslenme uzmanları bebekler için en iyi gıdanın anne sütü olduğunda hemfikirlerdir. Yaşamın ilk altı ayında anne sütüne tek uygun alternatif, bebek mamasıdır. Pek çok beslenme uzmanı da bitkisel soya bazlı mamaları önermektedir.
Ayrıca ilginçtir ki, vegan annelerin sütünün, et yiyen annelerin sütüne kıyasla pestisitler, dioksinler ve sığır büyüme hormonu gibi çevresel kirlilikleri daha az içerdiği gösterilmiştir.
Çocuklarda genellikle yaklaşık altı aylıkken başlanması gereken ilk sütten kesilme gıdaları, hemen hemen hep bitkisel kaynaklı gıdalardan oluşmaktadır (örn. pişmiş sebze püreleri, meyve püreleri veya anne sütüyle seyreltilmiş pirinç-tahıllar veya ihtiyaç duyulursa bebek maması).
Birkaç ay sonra protein bakımından daha yoğun yiyecekler verilebilmektedir. Fasülye, mercimek ve bezelye püreleri gibi yiyecekler uygun seçeneklerdir. Amerikan Pediyatri Akademisi’ne göre, inek sütü bir yıla kadar hiç tüketilmemesi önerilir. İnek sütünün tüketilmesi diyabet riskini arttırır.
Yine Amerikan Pediyatri Akademisi’ne göre bir bebeğin, yeni yürümeye başlamış bir çocuğun ya da bir çocuğun beslenmesine et, yumurta veya süt ürünlerinin katılmasına ihtiyaç yoktur. İyi planlanmış vegan veya vejeteryan beslenme yalnızca büyümeyi desteklemek için gerekli tüm besin maddelerini sağlamakla kalmaz, aynı zamanda sağlıklı bir çocukluğa ve hastalıkların erken önlenmeye başlanmasına da katkı sağlar.
Bir çocuğu meyvelerden, sebzelerden, tahıllardan ve baklagillerden zengin bir beslenme tarzıyla büyütmenin avantajlarını bir düşünün. Balık kroketlerinin veya ton balıklı sandviçlerin kısıtlanması veya bu gıdalardan kaçınılması cıva alımını ve bunun neden olduğu bilişsel ve davranışsal problemlere yönelik riskleri azaltıyor. Pirinç, soya veya yulaf sütü gibi mandıra sütü içermeyen sütlerin tercih edilmesi doymuş yağların ve süt üretimini arttırmak için ineklere verilen büyüme hormonlarının tüketilmesi anlamlı oranda azalıyor. Domuz pastırması veya domuz sosisi yerine vegan sosislerin tüketilmesi sağlıklı liflerin vücuda alınması arttırıyor ve şişmanlatıcı ve arterleri tıkayan hayvansal yağlardan kaçınılmasını sağlıyor.
Pardon ama tüm bunlar benim açımdan kulağa oldukça sorumlu geliyor.
Peki çocuklarımızın sağlığını sorumlu şekilde başka nasıl destekleyebiliriz?
Bizler çocuklarına sağlıklı, besin öğelerinden zengin gıdaları vermenin yaratıcı yollarını bulan ebeveynlerin çabalarını memnuniyetle kabul edebiliriz. Hayvan kaynaklı yiyecekleri sınırlama getiren ve sağlıklı veya daha az işlenmiş gıdaların, özellikle de meyvelerin, sebzelerin, tahıl ve baklagillerin tüketilmesini teşvik eden hükümet politikalarına destek verebiliriz. Ve sağlık sistemimizin vegan yaşam tarzını seçen kişiler dahil herkese yüksek kaliteli bakım sunmasını talep edebiliriz.
Amy Joy Lanou, (Doktora Ünvanı), Sorumlu Tıp Hekimleri Komitesi’nde uzman beslenme bilim insanı ve Asheville – Kuzey Carolina Üniversitesi’nde sağlık ve sıhhat bölümünde asistan profesör olarak görev yapmaktadır. Amy Joy Lanou aynı zamanda “Çocuklar için Ömür Boyu Sağlıklı Beslenme” kitabının da yazarıdır.
(Çeviri: Gamze Akkaya)
Bir Cevap Yazın