Gary L. Francione
Bazı hayvan savunucuları insan hakları ve hayvan haklarını birbirinden ayırabileceğimiz ve yalnızca ikincisini göz önünde bulundurabileceğimiz görüşünde. Dahası, sıklıkla herhangi bir hayvan haklarını insan haklarıyla ilişkilendirme girişiminin “radikal” olduğunu ve hayvan haklarının konumunu politize etmeye çalıştığını iddia ediyorlar.
Bu akıl kârı değil ve hayvan haklarını anlama konusundaki bütünlüklü bir hatanın göstergesi. Bunu enine boyuna düşünelim:
Hayvan sömürüsü neden yanlıştır?
Cevap: Yanlıştır çünkü insanları kullanmayı ahlaken kabul edilebilir bulmadığımız durumlarda hayvanlara ıstırap ve ölümü dayatmayı meşrulaştıramayız. Ahlaki topluluğun üyelerini belirlemek için türü kullanmak, tıpkı ahlaki topluluğun üyelerini belirlemek için ırk, cinsiyet, cinsel yönelim vb. kriterleri kullanmanın yanlış olduğu gibi yanlıştır.
Hayvan Haklarına Abolisyonist Yaklaşımın Beşinci İlkesi şöyle söyler:
<<Abolisyonistler ırkçılık, cinsiyetçilik, heteroseksizm, yaşa bağlı ayrımcılık, engellilere yönelik ayrımcılık ve sınıfsal ayrımcılık dâhil olmak üzere, insan ayrımcılığının bütün formlarını —tıpkı türcülüğü reddettikleri gibi— reddederler.
Özet
Hayvan Haklarına Abolisyonist Yaklaşım türcülüğü reddeder çünkü ırkçılık, cinsiyetçilik, heteroseksizm ve diğer insanlara yönelik ayrımcılık türleri gibi, türcülük de ahlaki anlamda alakasız bir kriteri (türü) hissedebilen varlıkların çıkarlarını yok saymak ve değersizleştirmek için kullanır. Türcülüğe yönelik karşı çıkış ancak ayrımcılığın tüm biçimlerine yönelik genel bir karşı çıkışın parçası olarak anlam taşır. Bu yüzden, hayvan savunucuları olarak biz, ayrımcılığın diğer biçimlerine karşı bir tutumumuz olmadığını öne sürerken türcülüğe karşı çıkamayız. Türün insan harici hayvanların çıkarlarını yok saymak ya da değersizleştirmek için bir kriter olarak kullanılmasını reddettiğimizi; fakat ırkın, cinsiyetin, cinsel yönelim veya tercihin insanların çıkarlarını yok saymak ya da değersizleştirmek için birer kriter olarak kullanılmasına karşı bir duruşumuz olmadığını beyan edemeyiz. Türcülüğe karşı muhalefetimiz, tüm ayrımcılıklara karşı çıkmayı gerektirir.>>
Hayvan hakları teorisinin insan haklarına dair bir duruşu olmadığını söylemenin hiçbir mantığı yoktur.
Hayvan haklarını önemsediğinizi ama insan haklarını önemsemediğinizi söylemek yalnızca saçma değil, ayrıca misantropiktir. Ayrımcılıkları —ama tüm ayrımcılıkları— reddetmek hayvan hakları görüşünün tam merkezinde yer alır. Irkçılığı benimseyen, feminizmi reddeden veya herhangi bir ayrımcılık türüne teşvik edenlerin hayvan hakları hareketinde yeri yoktur.
Çeviri: Eda Çivaş
Kaynak: Gary L. Francione: The Abolitionist Approach to Animal Rights
Bir Cevap Yazın